ကျော်လင်းထွန်း

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ချေးငွေဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်ဌာန (Credit Bureau) အား ဗဟိုဘဏ်မှ လုပ်ငန်းလိုင်စင် ထုတ်ပေးလိုက်ပြီး တစ်နှစ်အတွင်း လုပ်ငန်းလည်ပတ်နိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ Credit Bureau ပေါ်ပေါက်ရန် ကာလကြာမြင့်စွာ စောင့်ဆိုင်းခဲ့ရသည့်နည်းတူ ချေးငွေများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လက်လှမ်းမီနိုင်စေပြီး အားလုံးပါဝင်သော ငွေရေးကြေးရေးကဏ္ဍ၌ ဖြစ်ရေးအတွက် Credit Bureau ၏ ကြိုးပမ်းမှုတွင် အချက်အလက် ရယူစုဆောင်းရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ ကြုံတွေ့နိုင်မည်ဟုလည်း ပညာရှင်များက သုံးသပ်ထားသည်။

သို့ရာတွင် ချေးငွေဆိုင်ရာသတင်းအချက်အလက်များ ရရှိနိုင်ရေးရန် ကနဦးခြေလှမ်းကိုမူ စတင်နိုင်ပြီဟု ဆိုကြသည်။ လွန်ခဲ့သည့် လေးနှစ်က မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်းသည် ထိုစဉ်က NSP Holdings ဟု ခေါ်သည့် စင်ကာပူအခြေစိုက် Asian Credit Bureau Holdings နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ချေးငွေဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်ဌာန (Myanmar Credit Bureau) တည်ထောင်ရန် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ယင်းနောက် ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေနှင့် နည်းဥပဒေဆိုင်ရာမူဘောင်အား အစိုးရက အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းပြီးသည့် ၂ဝ၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလအထိ စောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြရသည်။

ယခင်ကမျှဝေဖူးခြင်း မရှိခဲ့သည့် လူတစ်ဦးချင်းစီနှင့် ကုမ္ပဏီများအလိုက် ချေးငွေနှင့် ငွေပေးချေမှု အချက်အလက်များ ရယူစုဆောင်းရေးပိုင်းတွင် Myanmar Credit Bureau အနေဖြင့် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နိုင်ချေရှိသည်ဟု ပညာရှင်များက သုံးသပ်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုဌာန တည်ထောင်နိုင်ရေးကော်မတီ၏ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး မြန်မာ့ရှေ့ဆောင်ဘဏ်၏ ဒုတိယအုပ်ချုပ်မှု ဒါရိုက်တာလည်းဖြစ်သူ ဦးကျော်စိုးမင်းကမူ ချေးငွေဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်ဌာနအနေဖြင့် ငွေရေးကြေးရေးဆိုင်ရာ ပိုမိုလက်လှမ်းမီရေးအတွက် ‘နေ့ချင်းညချင်း’ အထောက်အကူ ပေးနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ယူဆထားသည်။

“ဒီချေးငွေဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေနဲ့အတူ စနစ်တစ်ခုကို အရင်ဆုံး ကျွန်တော်တို့ တည်ဆောက်ဖို့ လိုတယ်။ ဒါပေမယ့် အရင်က ဘဏ်တွေဆီမှာ ငွေချေးယူဖူးတာမျိုးမရှိတဲ့ သူတွေနဲ့ လုပ်ငန်းတွေရဲ့ တိကျမှန်ကန်တဲ့ ငွေပေးချေမှု အချက်အလက်တွေ ရယူစုဆောင်းရေးပိုင်းမှာတော့ စိန်ခေါ်မှုတွေ ရှိနိုင်တယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ပြည်တွင်းဘဏ် ၂၃ ဘဏ်မှ ၆ဝ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် စင်ကာပူမိတ်ဖက် ကုမ္ပဏီက ၄ဝ ရာခိုင်နှုန်းပိုင်ဆိုင်သော Myanmar Credit Bureau Ltd သည် လူတစ်ဦးချင်းစီအလိုက်နှင့် ကုမ္ပဏီများ၏ ချေးငွေထိုက်တန်မှု (Creditworthiness) အဆင့်များအား သတ်မှတ်ပေးနိုင်မည့် အချက်အလက်များကို စုဆောင်းသွားမည် ဖြစ်သည်။ ယင်းအချက်အလက်များအား ဘဏ်နှင့် အသေးစား ငွေချေးလုပ်ငန်းများအပါအဝင် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများထံ ပြန်လည် ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်၍ ယင်းတို့အနေဖြင့် ငွေထုတ်ချေးရန် ဆုံးဖြတ်ချက်များချမှတ်ရာတွင် အထောက်အကူ ပြုနိုင်မည်လည်း ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ ချေးငွေဆိုင်ရာအေဂျင်စီဖြစ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (IFC) အနေဖြင့် ဗဟိုဘဏ်အပါအဝင် အခြားသော သက်ဆိုင်ရာဌာနများနှင့် ပူးပေါင်းလျက် Credit Bureau တည်ထောင်ရေးတွင် လက်တွဲလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ယင်းအား လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် လိုင်စင်လျှောက်ထားမှု၊ အချက်အလက် စုဆောင်းရေး၊ အကာအကွယ်ပေးရေးတို့အပါအဝင် လိုအပ်သည့် ယန္တရားများ ဖော်ဆောင်နိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။

ငွေပေးချေမှုနှင့် ကြွေးမြီများ၊ ချေးငွေဆိုင်ရာ နောက်ကြောင်းရာဇဝင်နှင့် အခွန်ပေးဆောင်မှု မှတ်တမ်းများ ရယူစုဆောင်းနိုင်ရေးတွင်လည်း ထောက်ပံ့ကူညီပေးခဲ့သလို ဗဟိုဘဏ်ပိုင်းတွင်လည်း ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် Credit Bureau အား ထိန်းကြောင်းရာတွင် လိုအပ်သည့် အရည်အသွေများအတွက် IFC က သင်တန်းများ ပို့ချပေးခဲ့သည်။ 

အောင်သိန်းသန်းကုမ္ပဏီ၏ အုပ်ချုပ်မှုဒါရိုက်တာ ဦးအေးထွန်းကမူ Credit Bureau အနေဖြင့် ၎င်း၏ လုပ်ငန်းကဲ့သို့ ငွေအရင်းအနှီး လိုအပ်ချက် အခက်အခဲများ မရှိသည့်အပြင် ချေးငွေပိုင်းတွင်လည်း လိုအပ်ပါက လက်လှမ်းမီပြီးဖြစ်သည့် ကုမ္ပဏီကြီးများအတွက် တိုက်ရိုက်အသုံးတည့်မည့် အခြေအနေမရှိသော်လည်း အသေးစားနှင့် အလတ်စား စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများ (SMEs) အတွက်မူ များစွာ အထောက်အကူ ပြုစေနိုင်မည်ဟု သုံးသပ်သည်။

“ဘဏ်တွေအနေနဲ့ကတော့ လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကုမ္ပဏီတွေကိုဖြစ်ဖြစ်၊ သူတို့ရဲ့ Reliability (အားထား ယုံကြည်ထိုက်မှု) ကို အကဲဖြတ်တဲ့အခါ အများကြီး လွယ်ကူလာစေမှာပါ။ ဆိုတော့ အရင်က ချေးငွေလက်လှမ်းမမီခဲ့တဲ့ လုပ်ငန်းငယ်တွေအတွက်တော့ အလွန်ကောင်းပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

“အစပိုင်းမှာတော့ အသေးစားနဲ့ အလတ်စားလုပ်ငန်းတွေကို အကူအညီပေးဖို့ကို ဦးတည်သွားနိုင်ပါတယ်။ သူများနိုင်ငံတွေလို လူတစ်ဦးချင်းစီအလိုက် (ချေးငွေထိုက်တန်မှု) အဆင့်တွေ သတ်မှတ်ပေးနိုင်ဖို့က မလွယ်လောက်သေးဘူး” ဟုလည်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားသည်။

ကမ္ဘောဇဘဏ်၏ အကြီးတန်းအကြံပေးအရာရှိ ဦးသန်းလွင်ကမူ Credit Bureau အနေဖြင့် ဘဏ်များအား ချေးငွေဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ရေးပိုင်းတွင် ကူညီပေးလာနိုင်မည် ဖြစ်သလို တစ်ဘက်တွင်လည်း ယင်းအတွက် လိုအပ်သည့် ဆက်စပ် အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ထောက်တိုင်များနှင့် နည်းဥပဒေများ လိုအပ်နေကြောင်း မှတ်ချက်ပြုသည်။

“Credit Bureau ပေါ်ပေါက်လာတဲ့အတွက် ငွေထုတ်ချေးသူတွေ အနေနဲ့ လာချေးမယ့်သူတွေရဲ့ Creditworthiness (ချေးငွေထိုက်တန်မှု) ကို အကဲဖြတ်ရတာ ပိုလွယ်ကူလာစေမှာပါ။ တစ်ခုရှိတာက လက်ရှိမှာ ပုဂ္ဂလိက အာမခံကုမ္ပဏီတွေ အနေနဲ့က ချေးငွေအာမခံဝန်ဆောင်မှု (Credit Guarantee Insurance) လိုဟာမျိုးတွေ လုပ်ကိုင်ခွင့်မရသေးဘူး၊ ဒီအချက်ကလည်း ဒီကဏ္ဍအတွက် အရေးကြီးတယ်လေ” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

နိုင်ငံပိုင် မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းအနေဖြင့် ချေးငွေဆိုင်ရာအာမခံ ဝန်ဆောင်မှုကို ၂ဝ၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက လုပ်ကိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့သော်လည်း ပုဂ္ဂလိက အာမခံလုပ်ငန်းများအား လုပ်ကိုင်ခွင့်မပေးခဲ့ခြင်းမှာ ယင်းအာမခံအမျိုးအစားသည် အန္တရာယ်ကြီးမားပြီး စွန့်စားမှုလည်း ကြီးမားသည့် အခြေအနေ၌ ရှိနေသေး၍ ဖြစ်ကြောင်း ဂျာမန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (GIZ) ၏ အကြီးတန်း ဘဏ်လုပ်ငန်းပညာရှင် ဦးစံသိန်းက သုံးသပ်သည်။

“ဒါပေမယ့် ဒီဝန်ဆောင်မှုကလည်း (အဲဒီအချိန်က) လိုအပ်လာတယ်။ အထူးသဖြင့် SME ချေးငွေတွေအတွက်ပေါ့။ အဲဒါကြောင့် အစိုးရက မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းကတစ်ဆင့် ဒီ Rish (စွန့်စားမှု) ကို ဝင်ယူပေးခဲ့တဲ့သဘောပါ” ဟု ၎င်းကပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၌ ချေးငွေဆိုင်ရာအာမခံ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်စေရန် လိုအပ်သည့် နည်းဥပဒေများကို စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် မူကြမ်းအဆင့် ရေးဆွဲလျက်ရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။

ဧရာမြန်မာအာမခံလုပ်ငန်း (AYA Myanmar Insurance) ၏ အုပ်ချုပ်မှု ဒါရိုက်တာ ဦးမျိုးမင်းသူကမူ အစိုးရအနေဖြင့် ယင်းဝန်ဆောင်မှုအမျိုးအစားအား ခွင့်မပြုသေးသ၍ ပုဂ္ဂလိကအာမခံလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် Credit Bureau ပေါ်ထွက်လာပြီးနောက် ပိုမိုကျယ်ပြန်လာမည့် ဈေးကွက်အခြေအနေတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ဆုံးရှုံးနေအုံးမည်ဟု သုံးသပ်သည်။

“ကျွန်တော်တို့လည်း ဒီကဏ္ဍရဲ့ အရေးပါတဲ့ ချေးငွေ အာမခံဝန်ဆောင်မှုတွေကို ဖြေလျှော့ပေးဖို့ အစိုးရကို တင်ပြထားတာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုထိတော့ ဘာမှဖြစ်မလာသေးဘူး” ဟု ၎င်းကပြောသည်။

အေအက်ဖ်ပီ

ကုလသမဂ္ဂ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံတမန်သစ်သည် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် အကြပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးရန် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာမည့်လအတွင်း လာရောက်မည်ဟု ကုလသမဂ္ဂ သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားသည်။

ဂျာမန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ Christine Schraner Burgener အား အဆိုပါရာထူးတွင် ပြီးခဲ့သည်လက ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ မြန်မာနိုင်ငံခရီးစဉ် ပြီးစီးသွားပြီးနောက် ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေးများကို ၎င်းက ဇွန်လတွင် ကျင်းပလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပြီးခဲ့သည့် သြဂုတ်လက စတင်ခဲ့သည့် စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် လူပေါင်း ခုနစ်သိန်းခန့်မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းမှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ ဘင်္ဂလားဒေရှ့်ရှိ လူများ ပြည့်ကြပ်နေသည့် စခန်းများတွင် နေထိုင်နေကြသည့် ၎င်းတို့ နေရပ်ဒေသများသို့ လုံခြုံစိတ်ချစွာ ပြန်နိုင်ရေးအတွက် ကုလသမဂ္ဂက တိုက်တွန်းနေသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဆွစ်ဇာလန်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၉ မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည့် Schraner Burgener အား ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလက ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာအစိုးရက လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိသူအား သံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လပေါင်းများစွာ ရှာဖွေခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းအား ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အချက်အလက် ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ကို မြန်မာနိုင်ငံက တိုင်းပြည်တွင်း ဝင်ရောက်ခွင့် မပြုသလို ကုလသမဂ္ဂ၏ လူ့အခွင့်အရေးကျွမ်းကျင်သူ ယန်ဟီလီကိုလည်း လာရောက်ခွင့် တားမြစ်ထားသည်။

သံတမန်သစ် Schraner Burgener လာရောက်မည့် ရက်အတိအကျကို ကုလသမဂ္ဂ သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခြင်းမရှိသော်လည်း မြန်မာအစိုးရက သဘောတူညီပြီးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

၎င်းသည် လာမည့် အင်္ဂါနေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်နှင့် တွေ့ဆုံကာ ရိုဟင်ဂျာအကြပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးမည်ဖြစ်သည်။

မုတ်သုံရာသီကြောင့် ကော့ဗဇာရှိ စခန်းများတွင် နေထိုင်နေကြသည့် ဒုက္ခသည်နှစ်သိန်းခန့်မှာ ရေကြီးမြေပြိုမှု အန္တရာယ်များ ကြုံတွေ့ရဖွယ်ရှိသည်ဟု ကုလသမဂ္ဂက သတိပေးထားသည်။

အိုလီဗာ ဆလိုး

မြန်မာနိုင်ငံရှိ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် ပထမဆုံးရပ်ဘီကလပ်ဖြစ်သော Yangon Dragons က ယခု ရက်သတ္တပတ်အကုန်တွင် Indochine Cup 2018 ရပ်ဘီပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ အရှိန်အဝါကြီးမားသည့် အဆိုပါပြိုင်ပွဲကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံး ကျင်းပခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

အရှေ့တောင်အာရှ၏ ယခုနှစ် ရပ်ဘီပြက္ခဒိန်အရ ပြိုင်ပွဲကို သန်လျင်မြို့နယ်၊ စတားစီးတီးရှိ Dragons ၏ အိမ်ကွင်းတွင် မေ ၂၆ ရက်နေ့၌ ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ Contact tournament ပြိုင်ပွဲတွင် အသင်းခြောက်သင်း၊ Touch event တွင် သုံးသင်း ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ပြီး Dragons ကလပ်က အားပေးကူညီနေသည့် Little Dragons နှင့်အတူ လေ့ကျင့်ပေးသည့် အစီစဉ်လည်း ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုအစီအစဉ်တွင် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနှင့် မိဘမဲ့ကလေးများဂေဟာတို့မှ ကလေးများကို ရပ်ဘီအားကစားနှင့် မိတ်ဆက်ပေးမည်ဖြစ်သည်။

Contact event တွင် Hanoi Dragons သည် ၎င်းတို့၏ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော Saigon Geckos နှင့်အတူ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘောဒီယား၏ ဖနွမ်ပင်ကလည်း ပြိုင်ပွဲအတွက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်အခြေစိုက် အသင်းသုံးသင်းဖြစ်သည့် Dragons၊ မြန်မာတွင် နေထိုင်အလုပ်လုပ်နေသည့် ဂျပန်လူမျိုးများ၏ Shwe Elephants နှင့် Dragons အသင်းထဲမှ အသင်းသားများဖြင့်ပင် ဖွဲ့စည်းထားသော Irrawaddy Dolphins တို့လည်း ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်သည်။

Touch tournament ပြိုင်ပွဲတွင် Dragons၊ Insein Stray Dogs နှင့် Dulwich All Stars အသင်းတို့ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ “ရပ်ဘီအားကစားနည်းကို မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဖွံ့ဖြိုးလာဖို့ Yangon Dragons နဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေ လုပ်ဆောင်နေတာ ငါးနှစ်နီးပါး ရှိပါပြီ” ဟု Dragons ကလပ်ဥက္ကဋ္ဌ မစ္စတာ အဲလက်ဒေးဗစ်ဆင်က ပြောသည်။

“ဒီအားကစားကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ မြန်မာတွေရော၊ နိုင်ငံခြားသားတွေ အတူတကွ မမောမပန်း ကြိုးစားလုပ်ဆောင်ခဲ့လို့ အားကောင်းတဲ့ ကလပ်အသင်းတစ်ခု၊ မြန်မာကလေးတွေကြား ဒီအားကစားဖွံ့ဖြိုးလာဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိတဲ့ အကူအသင်းတစ်ခု ဖြစ်လာစေခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးမှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းမှာ ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲ ကျင်းပနိုင်တဲ့အထိ ရောက်ရှိလာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းကပြောသည်။

Dragons အသင်းနှင့် Dolphins အသင်းများတွင် မြန်မာများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရောက် နိုင်ငံခြားများ ရောနှော ဖွဲ့စည်းမည် ဖြစ်သည်။

အဆိုပါအသင်းများအတွက် ကစားမည့်သူများတွင် မြန်မာနှစ်ဦးဖြစ်သည့် ကိုခန့်ညားနှင့် ကိုအောင်ဘကျော်တို့ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့ ကလပ်သင်းဝင်များ ဖြစ်နေသည်မှာ နှစ်အတန်ကြာရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ပြည်ပပွဲအချို့တွင်လည်း သွားရောက်ကစားဖူးသူများ ဖြစ်သည်။

“ဒီကလပ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ရတဲ့အတွက် အတွေ့အကြုံသစ် ရပါတယ်။ ကျွန်တော့ကို အခွင့်အလမ်းကောင်းတွေပေးတဲ့ အကြောင်းအရာသစ် များစွာကိုလည်း သင်ယူခဲ့ပါတယ်” ဟုကိုခန့်ညားက ပြောသည်။ “သာဓကအနေနဲ့ ပြောရရင် ဖေဖော်ဝါရီလက ဘန်ကောက်မှာ ကစားဖို့ ကျွန်တော်တို့ စကောလားရှစ်တစ်ခု ရခဲ့ပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒါက နိုင်ငံပြင်ပကို ပထမဆုံးအကြိမ် ထွက်ဖူးတာပါ။ ဒီပြိုင်ပွဲကို ပထမဆုံးအကြိမ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင်းပမှာဆိုတော့ နိုင်ငံအတွက် အရမ်းကောင်းတယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းကဆက်လက်ပြောသည်။

ကိုအောင်ဘကျော်မှာ ကလပ်တည်ထောင်သည့် ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်ကတည်းက အသင်းဝင်တစ်ဦးဖြစ်နေပြီး ၎င်းအတွက် အခွင့်အလမ်းသစ်များစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သလို အပေါင်းအသင်းသစ်များ တွေ့ရသည့်အပြင် ပြည်ပခရီးများလည်း သွားရောက်ခွင့်ရခဲ့သည်ဟု ၎င်းကပြောသည်။ “ခရီးသွားရတာ ကျွန်တော့ဘဝမှာ အပျော်ဆုံးကာလတွေပါ။ ကျွန်တော်က Yangon Dragon တစ်ဦး အမြဲဖြစ်နေမှာပါ” ဟု ၎င်းကပြောသည်။

အသင်းခြောက်သင်းကို အုပ်စုနှစ်ခုခွဲပြီး တစ်သင်းလျှင် နှစ်ပွဲစီ ယှဉ်ပြိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး အုပ်စုတစ်ခုမှ တတိယရရှိသည့် အသင်းများက Bowl ဆုအတွက် ယှဉ်ပြိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယရရှိသည့် အသင်းများက Plate ဆုအတွက် ယှဉ်ပြိုင်ရမည်ဖြစ်ကာ အုပ်စုဗိုလ်အသင်းများက Cup ဆုအတွက် ယှဉ်ပြိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ Dragons အသင်းသည် Rahus အသင်း၊ Hanoi အသင်းတို့နှင့် တစ်အုပ်စုတည်း ကျရောက်နေပြီး ကျန်အုပ်စုတွင် Geckos အသင်း၊ Elephants အသင်းနှင့် Dolphins အသင်းတို့ ပါဝင်သည်။

“ဒီလိုပြိုင်ပွဲမျိုးကို လက်ခံကျင်းပခွင့်ရတာ ကလပ်အတွက် အလွန်ဂုဏ်ယူစရာ ကောင်းပါတယ်။ ဒီအောင်မြင်မှု တစ်ခုတည်းနဲ့တောင် ကလပ်က လူတွေအတွက်က အလွန်ကြီးမားတဲ့ ဂုဏ်ယူစရာတစ်ခုပါ” ဟု Dragons ၏ ပထမအသင်းခေါင်းဆောင် မစ္စတာ ပေါလ်မွိုင်နီဟန်က ပြောသည်။ ၎င်းမှာ ပြိုင်ပွဲဝင်အချို့ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ယင်းပြိုင်ပွဲဝင်အချို့မှာ အတိတ်က အောင်မြင်မှုမျိုး ပြန်လည်ရရှိရန်လည်း မျှော်လင့်နေမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အထဲ ယခုသတင်းရေးသူလည်း ပါဝင်သည်။

“မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရပ်ဘီအားကစားကဏ္ဍကို မြင့်တင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်နေပါတယ်။ ပြီးတော့ ရန်ကုန် ခြုံပြောရရင်တော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း မြင့်တင်ဖို့ပါ မျှော်လင့်တာပါ။ မြန်မာနိုင်ငံက အလွန်သဘောကောင်းတဲ့ ပြည်သူတွေရှိတဲ့ နိုင်ငံကြီးတစ်ခုပါ။ ဒါပေမယ့် မကြာသေးခင်ကစပြီး အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သူရဲ့ဂုဏ်သတင်းက ထိခိုက်ခဲ့ရပါတယ်။ သူတို့ ပြန်လာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံက အသင်းတွေကို လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲကြိုဆိုဖို့ ကျွန်တော်တို့အားလုံး စိတ်အားထက်သန်နေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဘောလုံးအားကစားနည်းကဲ့သို့ ကျယ်ပြန့်သည့် လူကြိုက်များမှုမျိုး မရရှိသော်လည်း ရပ်ဘီသည် မြန်မာတွင် အသစ်အဆန်း ကစားနည်းတစ်ခုတော့ မဟုတ်ပေ။ လွတ်လပ်သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်ထွဋ်သည် ယူကေတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာနေထိုင်ဖူးပြီး Dulwich College နှင့် Queen’s College တို့တွင် ရပ်ဘီကစားခဲ့ဖူးသည်။

စနေနေ့တွင် ယှဉ်ပြိုင်မည့် ပထမဆုံးပွဲကို နံနက် ၁ဝ နာရီတွင်စတင်ပြီး နောက်ဆုံးပွဲကို ညနေ ငါးနာရီတွင် စတင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ ဝင်ကြေးမှာ အခမဲ့ဖြစ်ပြီး ထိုနေ့တွင် ဘာဘီကျူး၊ ဘီယာဆိုင်များနှင့် ကလေးကစားပွဲများလည်း ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။

Indochine Cup (အင်ဒိုချိုင်းဖလား) ပြိုင်ပွဲကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ Saigon Geckos သည် ဖလားသမိုင်းတွင် အအောင်မြင်ဆုံးအသင်းဖြစ်ပြီး ၁ဝ ကြိမ်တိုင် ဖလားရရှိခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ဖနွမ်ပင်က ခြောက်ကြိမ် ရရှိသည်။ ဗီယက်နမ်မှ Hanoi အသင်းနှင့် လာအိုမှ Vientiane အသင်းတို့က တစ်ကြိမ်စီ ရရှိထားသည်။ ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်တွင် ပြိုင်ပွဲမကျင်းပဖြစ်ခဲ့ပေ။

အောင်ကျော်ဦး ဘာသာပြန်သည်။